instagram

Painicilline – Alex d’electrique

Alex swingt als de hel

Door Wijbrand Schaap

Rotterdam

Was Samuel Beckett beter? Dat is de vraag. Niet dat we hem de
Nobelprijs voor de literatuur uit 1969 niet zouden gunnen, maar hoe
lang zou 'Wachten op Godot' nog onovertroffen blijven als het ultieme
stuk over de absurditeit van alles? Zoiets ga je je zomaar afvragen als
je zit te kijken naar Painicilline, het nieuwste stuk van Alex
d'Electrique. Want wat Ko van den Bosch nu weer voor elkaar heeft
gekregen, is bijna monumentaal te noemen.

Painicilline is een geniale toneeltekst, al zullen liefhebbers
van herkenbare relatieproblemen en intriges op het toneel even moeten
wennen. Wie van wetenschap houdt, en zich graag vermaakt met idiote
theoriën en grote waarheden over het leven, kan zijn hart ophalen. Niet
dat je een genie moet zijn om deze voorstelling te kunnen volgen, maar
dat je het kopje erbij moet houden is wel duidelijk. Hoewel. Je kunt
het ook gewoon over je heen laten komen, en er dan na afloop nog eens
lekker lang over doordenken en –praten met een paar goede vrienden.

Painicilline gaat over drie 'genomineerden' in een soort
wachtkamer. Althans, zo begint het, wanneer ze elk na elkaar opkomen en
dingen doen die intellectuelen zoal plegen te doen wanneer ze
zenuwachtig zijn voor de Nobelprijs. Het enige echt vreemde komt al
snel. Ten eerste klinkt er 'PLOP' als ze door de deur naar binnen
komen, en ten tweede heb je de hele tijd het gevoel dat je deze scène
al eens gezien hebt, en dat gevoel hebben de personages ook. Langzaam
maar zeker wordt duidelijk dat de mannen helemaal geen prijs meer te
wachten staat. Ze blijken opgesloten in een ruimte zonder in- of
uitgang, slachtoffer van een eeuwigdurende herhaling. Een hel, of dan
tenminste een vagevuur.

En daar komt Beckett dus om de hoek kijken, die met 'Wachten op
Godot' in de jaren vijftig voor het eerst zo'n situatie beschreef. Door
vele anderen is dat in talloze varianten ontelbare keren herhaald, maar
nog nooit zag ik het zo overtuigend gedaan als nu door Alex
d'Electrique.

Zou het door de woede komen, die uit bijna ieder woord van
deze voorstelling spat? Niet alleen. Want ook al is 'boos' één van de
kenmerken van het theaterwerk van Ko van den Bosch, die onlangs in het
grote theater debuteerde als schrijver van de ro theater-versie van
Pygmalion, het is vooral de poëzie, de keiharde, bloederige
echtemannenpoëzie, die je zo bij blijft. En het prachtige slotbeeld,
natuurlijk. Maar dat had Beckett ook. Wat zo uniek is aan deze
voorstelling? De beat. Painicilline swingt. Als de hel.

Painicilline door Alex d'Electrique. Gezien gisteravond in
Lantaren/Venster, Rotterdam. Daar nog t/m zaterdag 15 januari. Ook nog:
11 maar Kunstmin Dordrecht, 19 maart Isalatheater Capelle a/d Ijssel.

Meer schrijfhulp?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief.

Scroll Up