instagram

Seemanslieder – NTGent

Weinig zegen, maar veel
hoop in Seemannslieder

Rotterdam

Er schuilt een Tiësto
in ons allemaal. Hollands trots in plaatjes draaien heeft er in ieder
geval aan de bovenzijde van het culturele landschap een geduchte
concurrente bij. Wat actrice Chris Nietvelt met 2 oude draaitafels en
een duo grijze Richard Claydermann-elpees doet, daar kan 's werelds
best betaalde DJ nog een puntje aan zuigen. Als barmadam van een
onderwerelds havencafé met Viebrockhekjes lijdt Chris Nietvelt
echter een anoniem bestaan, waardoor haar niets anders rest dan de
kots op te ruimen van die enkele landzieke zeerot aan haar bar.

Christoff Marthaler is
in Nederland en dat zullen we weten. Op verzoek van ZT Hollandia
maakt de regisseur die inmiddels wereldvermaard is een stuk over de
zee. Men dacht bij dat gezelschap dat hij wel iets met Op hoop van
Zegen zou kunnen. Zoiets als wat hij ooit wel eens had laten zien in
zijn versies van Tsjechovs Drie Zusters of Driekoningen van
Shakespeare. Maar anders dan met die grote stukken van grote
schrijvers had Marthaler niets met Heijermans, maar wel alles met
weemoed, verlangen, drank en iets verdwenens als 'Het Havencafé'.
En iets met de absurditeit van Nederland, dat voor iemand uit de
bergen toch vooral een land is dat er niet hoort te zijn. Rechts op
de muur zijn in ieder geval die typische streepjes te zien die overal
opdoemen in plekken dichtbij het water: van die strepen die vertellen
hoe hoog het water kwam bij die en die overstroming. De streepjes in
het decor van Seemannslieder lijken een ongekende hoogte te bereiken,
wat betekent dat de tien mensen in deze ruimte verdronkenen zijn, al
weten ze dat zelf nog niet.

Ze zingen, ze vallen,
in elkaars armen, maar vooral op de grond, struikelend over hekjes
die decorontwerpster Anna Viebrock overal heeft opgesteld, de
personages van Marthaler. De vrouwen zeggen teksten uit de beroemde
stormscène van Op Hoop van Zegen, die van 'de vis wordt duur
betaald' en ze kijken wachtend omhoog, alsof daar, van boven, nog
heil te verwachten is. Barendje roept 'dat de schuit lek is', en
Kniertje dat we 'de vissen eten uit het water waarin onze zonen en
mannen zijn gestorven.'

Verwacht geen politiek
commentaar op Nederland, verwacht geen afgerond idee, en verwacht ook
best een flink deeltje verveling, omdat dat er allemaal bij hoort,
als je naar een voorstelling van Christof Marthaler gaat kijken. Maar
laat je dan ook bij de strot grijpen door die prachtige momenten,
zoals de schitterend gezongen liederen, of barst in schateren uit als
er opeens een staaltje onvervalst variété uit de
schijnbare doelloze handeling opborrelt. Het zal dan gebeuren dat op
zeker moment je wereldbeeld kantelt. Letterlijk ook, want dat ene
'special effect', en wat het met je doet, is eigenlijk al reden
genoeg om te gaan kijken.

Gezien:
Seemannslieder/Op Hoop van Zegen, gisteravond in de Rotterdamse
Schouwburg. Daar nog t/m zaterdag 20 november.

Meer schrijfhulp?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief.

Scroll Up